Đọc sách như thế nào cho hiệu quả? (phần 2) 📚

Hôm trước mình có viết bài chia sẻ về cách mình đọc sách, mà mới viết phần 1 về phân loại sách, hôm nay mình sẽ chia sẻ tiếp với mn.

Bạn nào chưa đọc phần 1 thì đọc trước để có thêm context nhe. Link cuối bài.

Trước khi nói về cách đọc, mình nói 1 chút về nguyên tắc (principles) khái quát mà mình làm theo:

🥅 Mục tiêu việc đọc: Đầu tiên, mình xác định mục đích của việc đọc sách là tiếp nhận và chiêm nghiệm kiến thức mới, do đó success metrics (thước đo thành công) nên dựa vào “đơn vị kiến thức” tiếp thu được chứ không phải là số lượng sách đọc được.

🎄 Đọc quanh chủ đề: Vì tính theo đơn vị ‘kiến thức’ chứ ko phải đơn vị ‘sách’, và mỗi sách có góc nhìn khác nhau nên nếu đang nghiên cứu chủ đề nào thì nên tìm nhiều sách về chủ đề đó để đọc
chứ không dừng lại ở 1 cuốn.

🗺 Bản đồ kiến thức: Mỗi kiến thức đều sẽ liên quan mật thiết đến kiến thức khác, dẫn đến chuyện xây dựng được một “bản đồ kiến thức” về cái bạn quan tâm là rất quan trọng, sẽ giúp hiểu sâu và tổng quát vấn đề hơn. Một ví dụ đơn giản là bạn mở mục lục 1 cuốn sách tree book thì đây là 1 khung bản đồ kiến thức bạn có thể tham khảo (dĩ nhiên là không đầy đủ).

📝 Ghi chú: Đọc xong chắc chắn vài tháng sau sẽ quên (bạn có nhớ 2 tháng trước bạn đọc gì không?) nên phải có cơ chế take notes và truy cập lại kiến thức phù hợp và hiệu quả. Cơ chế này cũng nên phục vụ việc xây dựng ‘cây kiến thức’ ở trên.

🧠 Tư duy khi đọc: Không phải cái gì đúng với người ta là đúng với mình. Nên trong lúc đọc phải luôn luôn phản biện, đặt câu hỏi và liên tưởng đến thực tế bản thân.

Ok, từ những principles như trên thì đây là quy trình đọc sách của mình:

  1. Đọc intro, bio của tác giả để hiểu về ngữ cảnh. Vd mình đọc bio của tác giả ‘Bulletproof Problem Solving’ thì mấy bác này là dân ex-McKinsey -> ah chắc sách này nói về problem solving cho ngữ cảnh management consulting.
  2. Tìm đọc vài summaries và các reviews trên mạng (Goodreads, Amazon) để xem đâu là những ‘key concepts’ của sách, có ý nào hay cần quan tâm.
  3. Đọc mục lục ra xem bố cục sách để nắm thêm key concepts
  4. Chọn vài key concepts quan tâm, đến chương phù hợp và đọc. Check xem summary có đúng ý tác giả không, đôi khi summary ko diễn tả đầy đủ ý đâu).
  5. Mở sách ra, đọc câu đầu tiên của mỗi đoạn / đoạn đầu tiên của mỗi phần, nếu thấy hiểu, quan tâm thì đọc tiếp, không thì bỏ qua không sao.
  6. Tìm và chú ý vào những diagram để hiểu mental model của tác giả + tìm ví dụ để hiểu rõ hơn và liên tưởng đến thực tế. Nguyên cuốn sách Radical Candor (branch book) có thể nắm được bằng 1 cái diagram thôi -> tiết kiệm biết bao thời gian.
  7. Take notes trong quá trình đọc và tích cực refactor thành các evergreen notes. Cũng dựa vào taking notes để xây dựng và điều chỉnh cây kiến thức (knowledge semantic tree) cho từng nhóm chủ đề.
  8. Luôn giữ trong đầu mental framework và hypothesis về chủ đề đang đọc. Đặt câu hỏi tranh luận (critical thinking) và tìm câu trả lời cho câu hỏi trong sách (hoặc những sách liên quan).
  9. Suy nghĩ xem nó liên quan đến những gì mình đã biết đã trải qua như thế nào. Ví dụ khi mình đọc về khái niệm ‘Assertive Inquiry’ (sách Playing to Win) thì ôi mẹ ơi cái này là cái mình đã làm trước giờ rồi mà không biết là nó có khái niệm tên như vậy.

Vì cách đọc như trên nên 1 cuốn sách có thể đọc 2 tiếng là xong, mà có thể đọc mấy tháng vẫn chưa xong, do mình sẽ mở sách cũ ra xem lại thường xuyên.

Từ đó cũng dẫn đến chuyện là việc đặt mục tiêu kiểu ‘mỗi năm đọc 15-20 cuốn sách’ sẽ không hiệu quả lắm (vanity metrics). Mình nghĩ cách đặt mục tiêu có ích nên là:

a) Trong vòng N tuần phải nắm rõ về khái niệm X (chú trọng vào đơn vị kiến thức) hoặc/và
b) Mỗi ngày dành 15-30p đọc sách (chú trọng vào việc tạo thói quen đọc).

Hồi xưa mình đặt mục tiêu theo sl sách đọc được và luôn luôn fail sau 2-3 tuần. Cách đặt mục tiêu khác nhau dẫn đến cách tiếp cận vấn đề hoàn toàn khác nhau.

👓 Đọc sách giấy hay Kindle/PC?

Do cách đọc trên (đọc lướt nhanh và luôn theo mục lục), nên mình thường đọc sách giấy hoặc bằng laptop. Nếu dùng Laptop thì mình đọc file epub (chứ không phải PDF) và dùng phần mềm Calibre. Lợi ích của nó là: a) Luôn luôn thấy cây mục lục bên trái b) Chữ tự fit với màn hình (PDF không làm được chuyện này) nên có thể zoom-in zoom-out thoải mái.

Những phương án đọc khác như Kindle hay app ‘Books’ (app mặc định của Mac) đều có hạn chế là di chuyển tới lui khá chậm và khó truy xuất mục lục nên ảnh hưởng đến trải nghiệm đọc rất nhiều. Nếu bạn đọc fiction hoặc narrative books ko cần phải skim nên đọc Kindle ko vấn đề gì.

Ok post cũng dài rồi nên mình dừng tại đây. Nếu có thời gian post sau mình sẽ viết thêm về việc notes taking ghi chú khi đọc và từ đó xây dựng personal knowledge graph.

Mn nghĩ gì về cách đọc sách trên?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s